Ik ben een Kind van Nature

Eigenlijk is het best raar dat we kinderen onze kinderen op school en in de kinderopvang laten spelen met plastic speeltoestellen en op de stenen. Dat is in elk geval mijn conclusie na deelname aan het congres Kind van Nature. Spelen in een groene omgeving is leuk en goed voor de ontwikkeling van kinderen. En het creëren van een groene speelomgeving is lang niet zo moeilijk als je denkt.

Kind van Nature is een congres met sprekers en workshops dat  elk jaar wordt georganiseerd door Veldwerk Nederland, een kennis – en praktijkcentrum voor natuureducatie voor zorg, onderwijs en kinderopvang. Dit jaar werd de congresdag opgevolgd door een praktijkdag, waarbij deelnemers werden rondgeleid bij drie inspirerende voorbeelden in de groene kinderopvang. Erg leuk voor medewerkers en leidinggevenden uit opvang en onderwijs, maar óók voor de opleidingen binnen deze sectoren.

Goed voor gezondheid

Ik had het ooit ergens al eens gelezen, maar toch was ik weer onder de indruk van de resultaten uit het onderzoek van de eerste spreekster op de congresdag, sociologe Jolanda Maas. Daaruit blijkt dat volwassenen door te vertoeven in een natuurlijk omgeving minder last hebben van diabetes, depressie en coronaire hartziekten. Ook op kinderen heeft een groene omgeving zowel op school als in de kinderopvang een positief effect. De sfeer is beter en kinderen presteren en ontwikkelen zich beter.

Nature-Deficit Disorder

Kinderen begrijpen steeds minder goed dat melk van de koe komt en doperwtjes niet uit blik of glas, maar van een plant. Sommige docenten in een stedelijke omgeving zullen dat beamen. Ook is er steeds vaker sprake van gedragsproblemen bij kinderen zoals ADHD.

De auteur Richard Louv, schrijver van ‘Last Child in the Woods’,  spreekt van een Nature-Deficit Disorder (natuurtekortstoornis). Volgens hem zijn vele kwalen terug te voeren op een gebrek aan natuur. Is natuur in de woon- of speelomgeving dan dè oplossing voor gedragsproblemen en overgewicht bij kinderen? Dat is nog niet zo hard wetenschappelijk bewezen. Maar statistisch voelen mensen zich 1,5 keer zo gezond als zij (dagelijks) in een groene omgeving verblijven. En kinderen die slechts 10% natuur op 1 kilometer afstand hadden, bleken zes maal zoveel kans te hebben op depressieve klachten als kinderen die maar liefst 90% groen op 1 kilometer afstand van hun woonomgeving hadden. Deze resultaten zijn gecorrigeerd naar leeftijd, geslacht en economische achtergrond, aldus Jolanda Maas. Zij pleit voor nog meer onderzoek naar het verband tussen natuur en gezondheid en welzijn. En, op basis van de voorlopige resultaten, een groenere en meer natuurlijke speelomgeving voor onze kinderen.

2014_kommeenaarbuiten_kind_van_nature

Kies je passie

Een prachtig voorbeeld van zo’n omgeving is Ons Kindercentrum met locaties in Culemborg en Houten. Door de dia’s die mede-directeur Ilonka Beke –tweede spreekster op het congres –  liet zien, kreeg ik meteen zin er te gaan spelen. Dieren, bomen, modder en een keuken, alles is er aanwezig om je uren te vermaken en lekker creatief bezig te zijn. Haar advies voor pedagogisch medewerkers vond ik het inlijsten waard: kies je eigen passie, draag die over op de kinderen en doe mee. ‘Blijf niet staan kijken of alles goed gaat, jij bent zelf het voorbeeld, kinderen moeten jou kunnen nadoen.’ Hoeveel medewerkers heb ik niet zien opruimen of slechts begeleiden of met elkaar zien kletsen?

Sharing Nature

De middag was bedoeld  om inspiratie op te doen. Tijdens de workshop van Anne Mijke van Harten leerden we hoe je met de natuur- en milieueducatiemethode Sharing Nature kinderen in vier stappen naar een diepgaande natuurbeleving leidt. Enthousiasmeren, focussen, de directe ervaring met als laatste stap ervaringen delen. Veel bewegen, volgens mij een methode die kinderen aanspreekt.

2014Kind_van_Nature_insecten

De tweede workshop die ik volgde bij In2Nature was praktischer. We zogen insecten op via zelfgemaakte ‘zuigpotjes’ die we vervolgens determineerden met behulp van zoekkaarten. Datzelfde deden we met paddenstoelen. ‘Niet op gaan staan’, riep Anna/Regina de Jong van In2Nature nog. Maar soms was dat al te laat en konden we de paddenstoel nauwelijks nog herkennen.

Ook maakten we thee van kruiden. ‘Je tanden zijn een natuurlijk theezeefje.’ En lieten we maiskorrels knallen in zeepkloppers aan een houten steel.

Naar het bos

Met de kruidenblaadjes tussen mijn tanden maakte ik – vóór de afsluitende borrel – nog snel een rondwandeling langs de kraampjes van de Natuurmarkt. Aanbieders van buitenbedjes, duurzame kindermeubelen, groene speelplaatsen, van training en workshops in natuuractiviteiten en van boeken over spel en leren in het groen, allemaal even inspirerend.

Nog even mijn boek over groene kinderopvang Van Slakkenhotel tot natuurBSO door de auteurs laten signeren en ik keerde huiswaarts. Om mijn kind op te halen uit de bso en samen de hond uit te laten in het bos. Ik heb geluk, dat is op slechts 2  kilometer van mijn huis.

Voor al die kinderen die wat verder van natuur wonen – in 2050 woont driekwart van hen in de stad – hoop ik dat hun begeleiders zich laten overtuigen door het onderzoek van Jolanda Maas. Laat je niet beperken door regelgeving, kies voor een groene speelomgeving!

 

Chantal Overgaauw verzorgt NME en communicatie voor onderwijs en opvang. Interesse in trainings/workshops in NME of ondersteuning in communicatie? Neem dan contact  op!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *